Chống lại tâm lý FOMO: Vàng và Bạc – Đợt tăng giá cuối chu kỳ mà hầu hết nhà đầu tư đang hiểu sai

Vàng và bạc đã bùng nổ. Câu chuyện nghe có vẻ rất rõ ràng. Nhưng chuyện gì sẽ xảy ra nếu sự chuyển dịch thực sự đang diễn ra không phải là lạm phát – mà là giảm phát? Và chuyện gì sẽ xảy ra nếu đồng Đô la không hề suy yếu, mà đang chuẩn bị cho một đợt tăng giá mạnh mẽ?

Tóm tắt các giai đoạn chuyển dịch chế độ lịch sử (SPX/GOLD)

Thời điểm	Bối cảnh	Kết quả
1929	Sau giai đoạn đầu cơ điên cuồng những năm 1920.	Đại Suy thoái, vàng giữ giá trị trong khi cổ phiếu sụp đổ.
1971	Kết thúc bản vị vàng (Hệ thống Bretton Woods).	Thập kỷ lạm phát đình trệ, vàng tăng phi mã.
2000	Bong bóng Dot-com đạt đỉnh.	Thập kỷ mất mát của cổ phiếu, vàng bắt đầu chu kỳ tăng dài hạn.
2025-26	Sau kỷ nguyên in tiền và lãi suất thấp kéo dài.	Đang diễn ra: Vàng vượt trội cổ phiếu, báo hiệu chuyển giao cấu trúc.

Đợt tăng giá ai cũng nhận ra

Vàng đã bứt phá và bạc đã bùng nổ. Tâm lý thị trường đã chuyển từ lạc quan thận trọng sang trạng thái hưng phấn tột độ. Đợt tăng giá này là có thật và hành động giá là không thể phủ nhận. Đối với nhiều nhà đầu tư, lý do có vẻ hiển nhiên.

Lạm phát vẫn là một mối lo ngại. Tiền pháp định tạo cảm giác mong manh. Các ngân hàng trung ương đang đi trên dây giữa sự uy tín và nỗi hoảng loạn. Khi cộng thêm sự mất niềm tin ngày càng tăng vào các chế độ tiền tệ và những lo ngại về địa chính trị, bạn sẽ có một “ly cocktail” hoàn hảo cho cuộc tháo chạy vào kim loại quý.

Vàng, kho báu lưu trữ giá trị vĩnh cửu, đã chứng minh được vị thế. Bạc, vốn được coi là người anh em biến động mạnh hơn của vàng, thậm chí còn làm được nhiều hơn thế.

Kể từ cuộc Khủng hoảng Tài chính Toàn cầu, cả hai kim loại này đều có tỷ suất sinh lợi vượt trội – nhưng chính giai đoạn cuối năm 2025 và đầu năm 2026 với những bước di chuyển sắc nét mới thực sự chiếm trọn các tiêu đề báo chí.

Bạc đã tăng hơn 800% kể từ năm 2008, và vàng tăng hơn 650%. Hầu hết đà tăng đó xảy ra trong một đợt mua vào tập trung và dốc đứng. Kiểu hành động giá theo đường thẳng đứng này chẳng cần lời giải thích nào; nó tự chứng minh cho chính nó.

Đó là sức mạnh đầy mê hoặc của động lượng. Mọi tiêu đề, mọi dòng tweet, mọi nhận định vĩ mô chỉ đơn giản là củng cố thêm những gì biểu đồ đang gào thét.

Quan trọng hơn, đây không phải là một lớp tài sản mờ nhạt nào đó đột ngột bùng nổ trong chân không. Đó là Vàng. Đó là Bạc. Những tài sản với hàng thiên niên kỷ lịch sử tiền tệ. Khi chúng tăng mạnh như vậy, mọi người sẽ chú ý. Và hiện tại, các nhà đầu tư có rất nhiều lý do để tin vào đà tăng này:

• Lạm phát chưa chết – nó chỉ đang ẩn mình.

• Các chính phủ đang mắc kẹt trong việc chi tiêu quá mức.

• Các ngân hàng trung ương không thể nâng lãi suất mà không làm đổ vỡ thứ gì đó.

• Sự uy tín của tiền pháp định đang dần xói mòn.

Nói cách khác: điều này nghe rất hợp lý. Đó chính là lý do tại sao thời điểm này lại mạnh mẽ – và cũng đầy rủi ro đến thế. Bởi vì nếu lịch sử dạy cho chúng ta bất cứ điều gì, thì đó là những câu chuyện cuối chu kỳ thường tạo cảm giác chắc chắn nhất ngay trước khi chúng tan vỡ.

Sự chuyển dịch hiếm hoi: Điều gì xảy ra sau khi cơn hưng phấn kết thúc

Mỗi thế hệ một lần, câu chuyện của thị trường không chỉ tiến hóa – mà nó còn bị gãy đổ. Những gì diễn ra tiếp theo không phải là sự tiếp nối của chu kỳ trước, mà là một sự thay đổi về chế độ. Và những sự chuyển dịch đó, dù rõ ràng khi nhìn lại, hầu như không bao giờ tạo cảm giác dứt khoát khi chúng bắt đầu.

Tỷ lệ giữa chỉ số S&P 500 và vàng (tỷ lệ SPX/XAUUSD) cung cấp một trong những tín hiệu rõ ràng nhất về những thay đổi như vậy trong thời gian thực. Khi tỷ lệ này quay đầu đi xuống, điều đó có nghĩa là vàng bắt đầu có tỷ suất sinh lợi vượt trội hơn cổ phiếu. Điều này chỉ xảy ra bốn lần trong thế kỷ qua:

1. Năm 1929, ngay trước cuộc Đại Suy thoái.

2. Năm 1971, khi Nixon đóng cửa cửa sổ vàng.

3. Năm 2000, trong thời kỳ sụp đổ bong bóng dot-com.

4. Hiện tại (2025–26), sau một thập kỷ kìm nén tài chính, kích thích đại dịch và lạm phát tài sản.

Mỗi thời điểm đó đều chia sẻ hai đặc điểm. Thứ nhất, chúng đến sau sự dư thừa đầu cơ – một dạng hưng phấn tột độ. Thứ hai, chúng kích hoạt việc xem xét lại chế độ tiền tệ hoặc tài chính. Sự vượt trội của vàng trong những giai đoạn đó không đơn thuần là một vụ cược vào lạm phát. Đó là phản ứng trước sự đổ vỡ – một sự sụp đổ về uy tín của hệ thống thống trị.

Đây là điều khiến môi trường hiện tại trở nên thú vị. Chúng ta một lần nữa thấy vàng áp đảo cổ phiếu. Tỷ lệ SP500/Vàng đã phá vỡ xu hướng dài hạn của nó, và các tín hiệu động lượng đi kèm xác nhận rằng đây không chỉ là sự nhiễu loạn.

Về mặt lịch sử, khi tỷ lệ này đảo chiều, nó có xu hướng duy trì trạng thái đó trong nhiều năm. Điều này đánh dấu một điểm chuyển giao mà thường chỉ trở nên rõ ràng khi nhìn lại.

Lạm phát là hiện tượng cuối chu kỳ

Với việc kim loại quý đang tăng vọt và các câu chuyện vĩ mô xoay quanh lạm phát và rủi ro tiền tệ, người ta dễ dàng quên mất chúng ta thực sự đang ở đâu trong chu kỳ kinh tế. Lạm phát là một hiện tượng cuối chu kỳ.

Nó không xuất hiện vào đầu các giai đoạn mở rộng kinh tế. Nó lộ diện gần cuối chu kỳ – khi thanh khoản dư thừa, thị trường lao động thắt chặt và nhu cầu danh nghĩa tăng vọt va chạm với các hạn chế của thế giới thực. Đó là lúc giá cả đạt đỉnh.

Nhưng vào thời điểm điều này xảy ra, chu kỳ cơ bản đã bắt đầu rạn nứt. Đây không phải lý thuyết – đây là lịch sử. Trong những năm 1970, 1980, năm 2001 và 2007, lạm phát đã đạt đỉnh ngay khi nền kinh tế thực bắt đầu chậm lại. Lạm phát, thay vì là nguyên nhân gây ra các điều kiện cuối chu kỳ, thì chính xác hơn là một triệu chứng của chúng.

Lạm phát cuối chu kỳ thường đi kèm với vài dấu hiệu đặc trưng:

• Tăng trưởng đã chậm lại bên dưới bề mặt.

• Các điều kiện tín dụng đang thắt chặt.

• Căng thẳng tài chính bắt đầu gia tăng, ngay cả khi dữ liệu danh nghĩa trông vẫn mạnh mẽ.

• Các ngân hàng trung ương chuyển từ trạng thái phủ nhận sang phản ứng.

Đây chính xác là động lực đang diễn ra lúc này. Trong khi các số liệu lạm phát nhìn về quá khứ vẫn ở mức cao, thì các chỉ số nhìn về tương lai – từ chi phí vận tải, nguyên liệu đầu vào đến dữ liệu thuê nhà – đều đang đảo chiều đi xuống.

Chỉ số Truflation thời gian thực đã quay đầu giảm đáng kể, cho thấy động lượng lạm phát cơ bản đã phai nhạt. Thị trường năng lượng yếu hơn. Nhu cầu tiêu dùng đang phân mảnh.

Nếu bạn chỉ theo dõi các chỉ số trễ, lạm phát có vẻ dai dẳng. Nhưng chu kỳ kinh doanh đã chuyển sang giai đoạn tiếp theo. Ngay cả việc tạo việc làm tại Mỹ hiện cũng đang đảo chiều. Câu hỏi thực sự là điều gì sẽ đến tiếp theo – và liệu các nhà đầu tư có chuẩn bị cho sự chuyển dịch đó hay không.

Theo Henrik Zeberg, ngày 27.1.2026

Vàng lên 4,300, sẽ còn tăng thêm chút nữa và chuẩn bị cho cú giảm mạnh cuối năm!