Bước ngoặt pháp lý cho tài sản số theo Quyết Định số 96: TCX, SSI và VIX dẫn đầu cuộc đua

• Khung pháp lý mới: Quyết định số 96 được xem là bước ngoặt quan trọng khi lần đầu tiên tạo hành lang pháp lý rõ ràng cho tài sản số, mở đường cho việc quản lý, giao dịch và phát triển thị trường vốn số tại Việt Nam.

• Doanh nghiệp hưởng lợi: Các công ty chứng khoán như TCX, SSI và VIX nổi lên dẫn đầu cuộc đua nhờ nhanh chóng triển khai nền tảng số, tận dụng cơ chế đặc thù để mở rộng dịch vụ và thu hút nhà đầu tư.

• Triển vọng dài hạn: Quyết định này không chỉ giúp thị trường chứng khoán số minh bạch hơn mà còn tạo cơ hội cho Việt Nam trở thành trung tâm tài chính số trong khu vực giai đoạn 2026–2030.

Theo báo cáo mới nhất từ HSC, thị trường tài sản số tại Việt Nam đang đứng trước một cột mốc lịch sử với việc ban hành Quyết định số 96/QĐ-BTC vào ngày 20/1/2026.

Đây được xem là động thái hiện thực hóa các cam kết của Chính phủ trong việc xây dựng khung pháp lý minh bạch cho lĩnh vực tiền mã hóa, chuyển từ giai đoạn thử nghiệm sang thực thi và giám sát chính thức.

Quyết định 96: Thiết lập quy trình cấp phép 5 bước tiêu chuẩn

Quyết định 96 đã lần đầu tiên thiết lập một lộ trình cấp phép rõ ràng gồm năm bước cho các tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản số (VASP). Để được cấp phép, các ứng viên phải vượt qua những tiêu chuẩn khắt khe về nhân lực, năng lực tài chính và hạ tầng kỹ thuật.

Đặc biệt, quy định yêu cầu vốn điều lệ tối thiểu phải đạt mức 10,000 tỷ đồng, đồng thời các cổ đông tổ chức phải nắm giữ ít nhất 65% vốn điều lệ.

HSC dự báo quy trình cấp phép sẽ kéo dài từ 3 đến 6 tháng, đồng nghĩa với việc những giấy phép chính thức đầu tiên có thể được cấp vào quý 2/2026. Khi các hướng dẫn bổ sung được hoàn thiện vào giữa năm, sàn giao dịch tài sản số trong nước đầu tiên có thể đi vào hoạt động ngay trong quý 3/2026.

Nhóm chứng khoán tiên phong: TCX, SSI và VIX dẫn đầu cuộc đua

Trong số các công ty chứng khoán (CTCK) niêm yết, TCX và SSI hiện là những đơn vị có vị thế tốt nhất nhờ sự chuẩn bị kỹ lưỡng về cả vốn lẫn công nghệ.

Cả hai “ông lớn” này đều được cho là đã nộp đơn xin cấp phép lên Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.

Bên cạnh đó, VIX cũng gây chú ý với kế hoạch tăng vốn mạnh mẽ cho pháp nhân VIXEX trong quý 2/2026.

CTCK tiềm năng	Vốn điều lệ (tỷ đồng)	Trạng thái chuẩn bị
TCX	20,989	Đã nộp đơn; xây dựng xong nguyên mẫu giao dịch tiền mã hóa.
SSI	20,813	Đã nộp đơn; đầu tư 200 triệu USD vào SSI Digital Ventures.
VIX	15,436	Thành lập VIXEX; dự kiến tăng vốn thêm 1.000 tỷ đồng.
MBS	5,728	Ký biên bản ghi nhớ với đối tác Dunamu (Hàn Quốc).

Các ngân hàng mẹ như MBB, VPB và HDB cũng không giấu giếm tham vọng gia nhập thị trường thông qua các công ty con chứng khoán. Điều này cho thấy tài sản số không còn là mảng kinh doanh bên lề mà đang trở thành một phần trong hệ sinh thái tài chính toàn diện của các định chế lớn.

Thách thức cấu trúc và đóng góp vào lợi nhuận

Mặc dù triển vọng pháp lý rất tích cực, HSC vẫn duy trì thái độ thận trọng khi chưa đưa các đóng góp từ tài sản số vào mô hình dự báo lợi nhuận năm 2026.

Có hai lý do chính được đưa ra: thứ nhất là sự thiếu hụt thông tin về cách thức ghi nhận lợi nhuận trên báo cáo hợp nhất; thứ hai là rào cản từ các sàn giao dịch quốc tế.

Các nền tảng toàn cầu hiện có ưu thế tuyệt đối về thanh khoản, tính bảo mật và thói quen người dùng đã ăn sâu. Các sàn giao dịch nội địa sẽ cần thời gian dài để chứng minh năng lực và thu hút người dùng từ bỏ các nền tảng nước ngoài.

HSC kỳ vọng rằng các đóng góp thực tế về lợi nhuận có thể chỉ trở nên rõ ràng và định lượng được từ sau năm 2027.