Nghị quyết 79-NQ/TW: Xoay trục nguồn lực, khơi thông “sếu đầu đàn” quốc gia

• Mục tiêu chiến lược: Đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu có 50 DNNN lọt Top 500 Đông Nam Á và 1–3 DNNN vào Top 500 toàn cầu; đến 2045 nâng lên 60 và 5 doanh nghiệp tương ứng.

• Ngành trọng điểm: Chính sách tập trung vào các lĩnh vực then chốt như ngân hàng, năng lượng, viễn thông, hạ tầng và logistics, nhằm xây dựng các “sếu đầu đàn” dẫn dắt nền kinh tế.

• Doanh nghiệp hưởng lợi: Những tập đoàn lớn như Viettel, PVN, EVN, Vinacomin cùng các ngân hàng thương mại nhà nước được kỳ vọng mở rộng quy mô, cải thiện quản trị và tăng sức cạnh tranh quốc tế.

Theo góc nhìn từ KBSV, Nghị quyết 79-NQ/TW không chỉ đơn thuần là một văn bản điều chỉnh quản lý vốn Nhà nước, mà còn là một chiến lược “xoay trục” nhằm tối ưu hóa các nguồn lực cốt lõi của quốc gia như đất đai, ngân sách và năng lực của các doanh nghiệp Nhà nước (DNNN).

Bằng cách tập trung vào việc khơi thông các điểm nghẽn thể chế, Nghị quyết này được kỳ vọng sẽ tạo ra những “sếu đầu đàn” đủ sức dẫn dắt nền kinh tế và cạnh tranh sòng phẳng trên quy mô toàn cầu.

Tái cấu trúc nguồn lực và bước chuyển mình của SCIC

Điểm đột phá nhất trong Nghị quyết 79 chính là cơ chế tài chính mới, cho phép các doanh nghiệp được giữ lại toàn bộ nguồn thu từ cổ phần hóa và thoái vốn để tái đầu tư và tăng vốn điều lệ.

Thay vì nộp về ngân sách như trước đây, dòng vốn này sẽ được dùng để bồi đắp năng lực tài chính cho các tập đoàn, tổng công ty lớn.

Song song đó, mô hình của Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) sẽ được chuyển đổi mạnh mẽ từ “giữ vốn” sang “kinh doanh vốn” chuyên nghiệp, tập trung vào các ngành công nghệ lõi như bán dẫn và AI.

Về quản trị, mục tiêu đến năm 2030 là 100% các tập đoàn, tổng công ty Nhà nước phải áp dụng nguyên tắc quản trị của OECD.

Việc chuẩn hóa này, kết hợp với tinh thần “địa phương quyết, địa phương làm“, sẽ giảm bớt gánh nặng thủ tục hành chính, đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng chiến lược như đường sắt tốc độ cao và hạ tầng số quốc gia.

Tác động vĩ mô: Dịch chuyển cơ cấu chi tiêu và tăng cường tự chủ

Ở cấp độ vĩ mô, Nghị quyết 79 định vị kinh tế Nhà nước giữ vai trò chủ đạo để bảo đảm các cân đối lớn và an ninh kinh tế. KBSV nhận thấy một sự dịch chuyển quan trọng trong cơ cấu ngân sách: tỷ trọng chi đầu tư phát triển được định hướng tăng lên mức 35-40% tổng chi ngân sách, so với mức 28-35% của những năm trước.

Sự gia tăng này sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ, kích thích đầu tư từ khu vực tư nhân.

Việc hoàn thiện dữ liệu đất đai số hóa toàn quốc vào năm 2026 cũng là một ưu tiên hàng đầu để đảm bảo tính minh bạch và bình đẳng trong tiếp cận nguồn lực đất đai giữa các thành phần kinh tế. Những thay đổi này là nền tảng để Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số từ năm 2026 và bứt phá khỏi bẫy thu nhập trung bình.

Triển vọng các ngành và áp lực từ Luật 56/2024/QH15

Nghị quyết 79 tạo ra tác động sâu rộng tới nhiều nhóm ngành niêm yết, đặc biệt là ngân hàng và năng lượng:

• Ngành Ngân hàng: Mục tiêu có ít nhất 3 ngân hàng quốc doanh (VCB, CTG, BID) lọt Top 100 ngân hàng lớn nhất châu Á về tổng tài sản đòi hỏi tốc độ tăng trưởng tài sản 13-17%/năm. Điều này tạo áp lực lên tỷ lệ an toàn vốn (CAR), từ đó thúc đẩy lộ trình bán vốn cho đối tác chiến lược và giữ lại lợi nhuận để tăng vốn tự có.

• Ngành Năng lượng & Dầu khí: Các dự án lưới điện quy hoạch sẽ được miễn trừ nhiều thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư, rút ngắn đáng kể thời gian triển khai cho EVN và PVN trong các dự án năng lượng tái tạo và điện hạt nhân.

• Ngành Hàng không: ACV và HVN sẽ có cơ hội cải thiện năng lực tài chính thông qua cơ chế giữ lại lợi nhuận để tái đầu tư vào các siêu dự án sân bay và đội bay hiện đại.

Đặc biệt, sự kết hợp giữa Nghị quyết 79 và Luật số 56/2024/QH15 (yêu cầu doanh nghiệp niêm yết phải có ít nhất 10% cổ phiếu thuộc về cổ đông nhỏ lẻ) sẽ là “ngòi nổ” cho làn sóng thoái vốn và tăng tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng (free-float) tại các doanh nghiệp có vốn Nhà nước chi phối lớn.

Mã CP	Tỷ lệ sở hữu Nhà nước	Áp lực và Cơ hội
GAS	95.7%	Áp lực tăng free-float để đáp ứng Luật 56, kích hoạt kỳ vọng thoái vốn.
GVR	96.8%	Nhà nước chi phối tuyệt đối; tiềm năng khai thác quỹ đất lớn khi tái cơ cấu.
BCM	95.4%	Dư địa giảm tỷ lệ sở hữu Nhà nước rất cao để thu hút vốn đầu tư mới.
ACV	95.4%	Tập trung nguồn lực cho hạ tầng hàng không trọng điểm quốc gia.

Nghị quyết 79-NQ/TW không chỉ là lời giải cho bài toán hiệu quả DNNN mà còn là lộ trình để hình thành những định chế tài chính và tập đoàn công nghiệp đủ tầm vóc, tạo động lực cho giai đoạn tăng trưởng bứt phá của Việt Nam sau năm 2025.

CTCK Yuanta điểm tên các doanh nghiệp hưởng lợi từ Nghị quyết 79

Bảng so sánh quan điểm về Nghị quyết 79-NQ/TW

Tiêu chí so sánh	Quan điểm của KBSV	Quan điểm của Yuanta
Bản chất Nghị quyết	Chiến lược “xoay trục” nguồn lực quốc gia (đất đai, ngân sách, DNNN) để tạo ra các “sếu đầu đàn”.	“Ngòi nổ” kích hoạt dòng vốn vào thị trường chứng khoán từ cơ chế kiến tạo phát triển.
Trọng tâm quản trị	Chuẩn hóa theo nguyên tắc OECD vào năm 2030; phân cấp “địa phương quyết, địa phương làm”.	Chuyển dịch từ quản lý hạn chế sang quản trị hiện đại, minh bạch và quản trị số 100%.
Vai trò của SCIC	Chuyển từ “giữ vốn” sang “kinh doanh vốn”, tập trung vào công nghệ lõi (AI, bán dẫn).	Đẩy nhanh thoái vốn tại các mảng thương mại (FPT, NTP…) để tái đầu tư vào năng lượng xanh.
Ngành Ngân hàng	Áp lực tăng tài sản 13-17%/năm để vào Top 100 Châu Á; thúc đẩy bán vốn cho đối tác chiến lược.	Hiệu ứng “lãi kép” lên giá trị sổ sách nhờ giữ lại lợi nhuận; dự báo quy mô tài sản tăng gấp đôi vào 2030.
Ngành Dầu khí & Năng lượng	Rút ngắn quy trình pháp lý; ưu tiên điện hạt nhân, điện gió ngoài khơi làm nhiệm vụ an ninh quốc gia.	Bảo chứng cho siêu dự án Lô B – Ô Môn; cơ chế giá thị trường cho GAS và câu chuyện thoái vốn tại PVI.
Bất động sản KCN	Khơi thông điểm nghẽn đất đai; hoàn thiện dữ liệu số toàn quốc vào năm 2026.	Cơ hội vàng chuyển đổi hơn 400,000 ha đất cao su của GVR sang KCN theo nguyên tắc thị trường.
Yếu tố pháp lý bổ trợ	Luật 56/2024/QH15: Áp lực tăng free-float lên tối thiểu 10% cho các DNNN niêm yết.	Phân tách rõ rệt doanh nghiệp chiến lược và thương mại để tạo làn sóng M&A.