Ngành Xây dựng 2026 (VCG, LCG): Xây dựng dân dụng bứt phá trong năm bản lề của đầu tư công

• Đầu tư công tăng tốc: Năm 2026 là bản lề với giải ngân vốn đầu tư công dự kiến đạt 930,000 tỷ đồng (+20% YoY), trọng tâm vào các dự án đường sắt cao tốc Bắc – Nam, metro TP.HCM và cao tốc Vành đai.

• Xây dựng dân dụng dẫn dắt: Thị trường bất động sản ấm lại, nguồn cung căn hộ TP.HCM tăng 17%, Hà Nội tăng 4%, tỷ lệ hấp thụ >80% giúp các nhà thầu dân dụng như Coteccons (CTD) hưởng lợi lớn, backlog dự báo tăng 42%.

• Triển vọng ngành: Backlog toàn ngành xây dựng niêm yết tăng 24% trong 2026; biên lợi nhuận gộp duy trì ~6% nhờ giá trúng thầu cải thiện; chất lượng công nợ tốt hơn và áp lực chi phí tài chính giảm, củng cố lợi nhuận bền vững.

Theo báo cáo chiến lược mới nhất từ MBS Research, ngành xây dựng Việt Nam dự kiến đạt mức tăng trưởng 10% trong năm 2026. Đây được coi là năm bản lề quan trọng khi thị trường bước vào chu kỳ đầu tư công trung hạn 2026–2030 và chứng kiến sự phục hồi mạnh mẽ của mảng xây dựng dân dụng.

Trong khi đó, lĩnh vực hạ tầng và công nghiệp được dự báo sẽ duy trì đà phát triển ổn định, tạo nên một bức tranh tổng thể đầy tích cực cho các doanh nghiệp xây lắp niêm yết.

Đầu tư công chuyển trọng tâm sang mạng lưới đường sắt

Năm 2026 đánh dấu bước khởi đầu chiến lược trong việc phát triển hạ tầng đường sắt với mục tiêu đạt 2,362 km vào năm 2030.

Các dự án trọng điểm sẽ đồng loạt khởi công hoặc đẩy mạnh triển khai như Đường sắt cao tốc Bắc – Nam (quy mô 1,541 km), tuyến Hà Nội – Hải Phòng – Lào Cai (TMĐT 203,000 tỷ đồng), và các dự án Metro tại TP.HCM như Bến Thành – Cần Giờ, Bến Thành – Tham Lương.

MBS dự báo giải ngân vốn đầu tư công năm 2026 sẽ tăng trưởng 20% so với cùng kỳ, đạt mức 930,000 tỷ đồng.

Việc tháo gỡ các vướng mắc về bảng giá đất và đền bù nhờ Luật Đất đai và Luật Đầu tư công sửa đổi sẽ giúp tốc độ triển khai các dự án cao tốc như Vành đai 4 TP.HCM và Vành đai 3 TP.HCM diễn ra thuận lợi hơn, hướng tới mục tiêu 5,000 km cao tốc vào năm 2030.

Xây dựng dân dụng trở thành động lực tăng trưởng chính

Mảng xây dựng dân dụng được kỳ vọng là “đầu kéo” chính cho toàn ngành nhờ sự ấm lại của thị trường bất động sản.

Tại TP.HCM, nguồn cung căn hộ dự báo tăng 17% trong năm 2026, trong khi Hà Nội ghi nhận mức tăng 4%. Với tỷ lệ hấp thụ thị trường duy trì ở mức cao trên 80%, các chủ đầu tư có dòng tiền tốt để đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án.

Điều này giúp các nhà thầu dân dụng hưởng lợi kép khi giá trị hợp đồng ký mới (backlog) tăng mạnh và chi phí trích lập dự phòng giảm dần do sức khỏe tài chính của các chủ đầu tư đã được cải thiện rõ rệt.

Sự phân hóa trong tăng trưởng Backlog của các doanh nghiệp

MBS dự báo tổng giá trị backlog của các doanh nghiệp xây dựng niêm yết sẽ tăng trưởng 24% trong năm 2026, với sự dẫn dắt của các đơn vị đầu ngành.

Đáng chú ý, nhóm xây dựng dân dụng có mức tăng trưởng kỳ vọng cao hơn nhóm hạ tầng. Điển hình là Coteccons (CTD) với dự báo backlog tăng trưởng tới 42% nhờ việc triển khai các đại dự án cho các chủ đầu tư lớn.

Ở mảng hạ tầng, Vinaconex (VCG) và Đèo Cả (HHV) dự kiến tăng trưởng giá trị hợp đồng lần lượt 17% và 13% thông qua việc trúng thầu các dự án cao tốc và giao thông trọng điểm.

Xu hướng Chính phủ trao quyền cho các tập đoàn tư nhân lớn tham gia vận hành các hạ tầng chuyên biệt như sân bay Phú Quốc hay Gia Bình cũng mở ra cơ hội việc làm dồi dào cho các nhà thầu uy tín.

Biên lợi nhuận ổn định và chất lượng nợ xấu cải thiện

Mặc dù giá nguyên vật liệu xây dựng vẫn duy trì ở mức cao, biên lợi nhuận gộp toàn ngành dự báo sẽ đi ngang quanh mức 6% trong giai đoạn 2025–2026.

Sự ổn định này đến từ việc giá trúng thầu đã được cải thiện đáng kể so với giai đoạn 2023–2024, do các chủ đầu tư có dư địa nâng cao giá vốn xây dựng khi giá bán bất động sản đầu ra tăng tích cực.

Điểm tích cực khác là số ngày phải thu của các doanh nghiệp xây dựng đang có xu hướng giảm dần, cho thấy khả năng thu hồi công nợ tốt hơn.

Trong bối cảnh lãi suất vay dù tăng nhẹ nhưng vẫn thấp hơn so với cùng kỳ năm 2024, áp lực chi phí tài chính đối với các nhà thầu đã giảm bớt, củng cố thêm triển vọng lợi nhuận bền vững cho toàn ngành trong năm 2026.