Cơ hội từ dòng tiền P-Note đang quay trở lại với TTCK Việt Nam từ cuối tháng 7.2026

Dấu chân dòng tiền ẩn danh qua các chứng chỉ Participatory Notes (P-Notes) đang thu hút sự chú ý lớn trên thị trường chứng khoán Việt Nam theo góc nhìn từ báo cáo chiến lược của MBS Research.

Nhìn lại bối cảnh thị trường kể từ đầu năm đến nay, khối ngoại đã bán ròng kỷ lục 92,280 tỷ đồng (tương đương khoảng 3.54 tỷ USD) qua các tháng liên tiếp từ tháng 1 đến tháng 7. Tuy nhiên, thị trường đã trải qua đợt sụt giảm liên tiếp trong hai tháng gần đây, đặc biệt trong tháng 7 khiến mặt bằng cổ phiếu giảm từ 30% đến 50% kể từ đỉnh, qua đó kích hoạt dòng tiền đầu cơ ngoại quay trở lại.

Cụ thể, số liệu từ phiên 28/7 ghi nhận khối ngoại mua ròng đột biến 922 tỷ đồng qua khớp lệnh trên sàn HOSE, và tính đến ngày 8/4, khối ngoại đã mua ròng tổng cộng khoảng 3,400 tỷ đồng (tương đương khoảng 130 triệu USD) trong 6 phiên gần nhất.

Điểm đáng chú ý là lực mua ròng tập trung mạnh vào các nhóm cổ phiếu trụ cột như FPT, VIC, HPG, PNJ, VCB và MSN, trong khi dòng vốn qua các quỹ ETF duy trì ở mức khá hạn chế với khoảng 0.12 triệu USD, qua đó củng cố giả thuyết về sự hiện diện của dòng vốn P-Notes ẩn danh.

Theo đánh giá lịch sử của MBS, sự xuất hiện của P-Notes thường gắn liền với những giai đoạn thị trường yếu, vừa tạo đáy hoặc thanh khoản thấp. Dòng tiền này thường tấn công quyết liệt, kéo giá tăng thẳng tắp với rất ít nhịp chỉnh và làm bùng nổ thanh khoản trong khoảng thời gian kéo dài từ 1.5 đến 2 tháng.

Các giai đoạn tương tự từng xuất hiện trong quá khứ như tháng 5/2016, giai đoạn cuối năm 2018 đến đầu năm 2019, cuối năm 2022 và tháng 7/2025, đều tạo ra các nhịp sóng tăng trưởng đáng kể cho VN-Index trước khi đối mặt với áp lực chốt lời và điều chỉnh.

• Tháng 5/2016: Khối ngoại mua ròng khoảng 1,000 tỷ đồng, VN-Index tăng 9–10% với dòng tiền tập trung vào GAS, VNM, MBB, MSN, BID, CTG (GAS tăng mạnh khoảng 68%).

• Cuối 2018 – đầu 2019: Khối ngoại mua ròng khoảng 16,500 tỷ đồng, giúp VN-Index hồi phục 13–14% dẫn dắt bởi nhóm ngân hàng và chứng khoán như VCB, BID, STB, SSI.

• Cuối 2022: Khối ngoại mua ròng khoảng 19,000 tỷ đồng xác nhận vùng đáy, giúp VN-Index phục hồi 20–23,6% và nhiều cổ phiếu tăng mạnh như STB (+79%), HPG (+87%), MSN (+50%), SSI (+58%).

• Tháng 7/2025: Khối ngoại mua ròng khoảng 13,200 tỷ đồng nhờ kỳ vọng nâng hạng, kéo VN-Index tăng 8,8% với dòng tiền vào SSI, VPB, HPG, MSN, VIX, MWG.

• Giai đoạn hiện tại: Sau 7 tháng đầu năm bán ròng liên tiếp 3.54 tỷ USD, khối ngoại đã chính thức quay trở lại mua ròng từ phiên 28/7.

Về mặt tác động, P-Notes mang lại yếu tố hỗ trợ tích cực cho thanh khoản và tâm lý ngắn hạn sau chuỗi bán ròng kéo dài. Dẫu vậy, nhà đầu tư cũng cần cẩn trọng trước những rủi ro đi kèm vì dòng tiền này có tính đầu cơ cao, nguồn gốc khó theo dõi và tốc độ rút vốn rất nhanh.

Khi dòng tiền P-Notes bắt đầu phân phối hoặc rút lui, áp lực bán thường tập trung mạnh vào các mã từng được gom lớn, lịch sử từng ghi nhận thị trường thường trải qua các nhịp rung lắc hoặc điều chỉnh từ 7% đến 10%. Do đó, P-Notes chưa bao giờ là cứu tinh dài hạn nhưng mỗi lần xuất hiện đều mang đến những con sóng ngắn và trung hạn đầy cơ hội song hành cùng thách thức.