GMD và PHP: Cùng lãi kỷ lục quý 2/2026, nhưng ai mới đang đứng đúng chỗ trong ván cờ “quốc gia biển mạnh”?

• Doanh thu & lợi nhuận: GMD ghi nhận LNST sau lợi ích cổ đông thiểu số 1,133 tỷ đồng (+154.6% YoY, +112% QoQ) — nhưng gần 39% trong đó đến từ khoản lãi thoái vốn một lần 609 tỷ đồng. PHP lãi 425 tỷ đồng (+123.7% YoY) — quý lãi kỷ lục kể từ khi cổ phần hóa, và toàn bộ đến từ vận hành cốt lõi, không có đồng nào “một lần”.
• Hoạt động cốt lõi: Gemalink của GMD đạt sản lượng kỷ lục 577 nghìn TEU (+26.2% YoY), nhưng Nam Đình Vũ lại giảm 11.7% YoY — một phần thị phần đó chảy thẳng sang đối thủ. PHP thì ngược lại: sản lượng gần như đứng yên (+3.1% YoY), nhưng doanh thu bình quân mỗi TEU nhảy 39.9% YoY nhờ Lạch Huyện 3&4.
• Động lực chính sách: Nghị quyết 20-NQ/TW (ban hành 28/07/2026) đặt mục tiêu 5-6 trung tâm kinh tế biển mạnh và 3 khu kinh tế đặc biệt trước 2030; khu thương mại tự do Cái Mép Hạ rộng 3,809 ha nằm sát vách Gemalink — lợi thế địa lý mà PHP ở Hải Phòng không có, nhưng PHP lại nắm trong tay một xúc tác riêng: thoái vốn Nhà nước theo Quyết định 40/2026/QĐ-TTg.

Nếu chỉ đọc dòng tít đầu tiên trên bảng điện, cả hai cổ phiếu cảng biển này đều đang “nổ” như nhau — lợi nhuận tăng bằng lần, quý sau đẹp hơn quý trước. Nhưng một nhà đầu tư không được phép dừng lại ở dòng tít.

Nhìn kỹ vào cấu trúc lợi nhuận, GMD và PHP đang kể hai câu chuyện rất khác nhau: một bên là “vua cảng biển” đang hưởng lợi kép từ tái cấu trúc tài sản lẫn tăng trưởng cốt lõi, một bên là “ngựa ô” âm thầm tăng giá dịch vụ mà gần như không cần chở thêm hàng.

Và phía sau cả hai câu chuyện doanh nghiệp đó là một câu chuyện lớn hơn: Việt Nam vừa chính thức xác lập tham vọng trở thành quốc gia biển mạnh, với hạ tầng cảng nước sâu và các khu thương mại tự do làm xương sống.

Câu hỏi đáng tiền không phải “GMD hay PHP tốt hơn” theo nghĩa chung chung, mà là: ai đang đứng đúng vị trí địa lý và đúng thời điểm chính sách để hưởng trọn con sóng này?

Quý 2/2026: Cùng lập kỷ lục, nhưng chất lượng lợi nhuận khác hẳn nhau

GMD thắng lớn, nhưng phải bóc tách mới thấy hết câu chuyện.

Doanh thu thuần quý 2 đạt 1,762 tỷ đồng, tăng khoảng 18% YoY và 21.3% QoQ — mức cao kỷ lục, vượt qua đỉnh cũ của quý 4/2025.

Biên lợi nhuận gộp hợp nhất nhảy lên 49.4%, cao nhất trong sáu quý gần đây.

Nhưng phần gây chú ý nhất nằm ở dòng lợi nhuận tài chính: 687 tỷ đồng, trong đó 609 tỷ đồng là lãi chuyển nhượng vốn một lần từ việc tái cấu trúc quan hệ hợp tác với CJ Logistics (thoái 49.1% cổ phần tại CJ Gemadept Logistics, đổi lại nắm 100% mảng vận tải biển Gemadept Shipping) cộng với khoản thoái vốn tại FCC.

Loại trừ khoản này, lợi nhuận trước thuế cốt lõi của GMD vẫn tăng khoảng 17% YoY, đạt quanh 941 tỷ đồng — tích cực, nhưng khiêm tốn hơn nhiều so với con số tăng 154.6% YoY trên báo cáo chính thức.

PHP thì ngược lại: không có gì để “bóc tách” cả, vì tất cả đã là cốt lõi.

Doanh thu thuần quý 2 đạt 950 tỷ đồng, tăng 44.2% YoY và 27.5% QoQ — mức cao nhất kể từ khi công ty cổ phần hóa.

Lợi nhuận trước thuế đạt 590 tỷ đồng (+96.4% YoY), LNST thuộc cổ đông công ty mẹ đạt 425 tỷ đồng (+123.7% YoY).

Biên lợi nhuận gộp mở rộng ngoạn mục từ 43.1% lên 54.9% — vượt xa GMD — nhờ một cơ chế rất đơn giản: doanh thu tăng 44.2% trong khi chi phí sản xuất kinh doanh theo yếu tố chỉ tăng 17.6%. Đây chính là đòn bẩy vận hành kinh điển, và nó không cần một đồng thu nhập bất thường nào để tạo ra.

Nói công bằng, không nên đọc điều này như “GMD gian dối, PHP mới thật“. Thoái vốn tài sản không sinh lợi để tập trung vào mảng lõi là một chiến lược hợp lý, và 941 tỷ đồng lợi nhuận cốt lõi của GMD vẫn lớn gấp đôi tổng lợi nhuận cả quý của PHP.

Nhưng nếu chỉ nhìn con số tăng trưởng % trên tiêu đề báo cáo mà không hỏi “tăng vì đâu”, nhà đầu tư rất dễ định giá nhầm chất lượng lợi nhuận của cả hai doanh nghiệp.

Hormuz Mở Cửa, GMD Siêu Hưởng Lợi: Điểm Sáng Lợi Nhuận Quý 2/2026 Và Động Lực Tăng Trưởng Bền Vững

Gemalink và Lạch Huyện: hai cỗ máy tăng trưởng, và một cuộc cạnh tranh nội bộ thú vị

Gemalink tiếp tục là ngôi sao sáng nhất trong hệ sinh thái GMD.

Sản lượng quý 2 đạt 577 nghìn TEU, tăng 26.2% YoY và 10.3% QoQ, lập kỷ lục mới — tháng 5/2026 từng có lúc chạm mốc khoảng 200,000 TEU/tháng.

Động lực đến từ hoạt động đẩy hàng xuất khẩu sang Mỹ trước thời điểm khung chính sách thuế quan mới hoàn thiện, cộng với hệ thống phao nổi mới hoàn thành trong tháng 4 cho phép Gemalink đón đồng thời hai tàu mẹ cỡ lớn nhất thế giới — trước đây chỉ đón được một.

Lãi từ Gemalink qua công ty liên doanh, liên kết đạt 299 tỷ đồng, tăng 88% YoY, cũng nhờ giá dịch vụ bốc dỡ cảng nước sâu được điều chỉnh tăng khoảng 10% từ 01/02/2026.

Nhưng Nam Đình Vũ — cảng con còn lại của GMD tại Hải Phòng — lại đang mất đà, và đối thủ khiến nó mất đà chính là PHP.

Sản lượng Nam Đình Vũ quý 2 chỉ đạt 342 nghìn TEU, giảm 11.7% YoY, đánh dấu quý thứ hai liên tiếp sụt giảm.

Nguyên nhân được cả HSC lẫn TCBS chỉ ra khá thống nhất: hãng tàu MSC đã dịch chuyển một phần sản lượng sang HTIT — chính là liên doanh khai thác bến 3&4 Lạch Huyện mà PHP nắm 51% vốn, hợp tác với Terminal Investment Limited (TIL, thuộc MSC).

Nói cách khác, trong lúc GMD đang thắng ở Cái Mép nhờ Gemalink, họ lại đang thua ngay trên sân nhà Hải Phòng — và người thắng chính là PHP.

HTIT/Lạch Huyện 3&4 đang tăng tốc với biên độ hiếm thấy.

Sản lượng qua HTIT tăng từ khoảng 33 nghìn TEU ở quý 2/2025 lên 177,504 TEU ở quý 2/2026 — gấp hơn 5 lần chỉ sau bốn quý.

Lãi từ công ty liên doanh, liên kết (chủ yếu từ HTIT) đạt 92 tỷ đồng trong quý, gấp gần 20 lần cùng kỳ, đóng góp tới 15.6% vào lợi nhuận trước thuế của toàn PHP.

Để đạt mục tiêu sản lượng cả năm 700,000-750,000 TEU tại bến 3&4, PHP cần duy trì bình quân 197,000-222,000 TEU/quý trong hai quý còn lại của năm — cao hơn 11-25% so với những gì đã đạt được ở quý 2, một mục tiêu tham vọng nhưng không phải bất khả thi nhìn theo đà tăng trưởng hiện tại.

PHP: Lợi nhuận kỷ lục kể từ cổ phần hóa, và ván bài thoái vốn Nhà nước đang mở ra

Về dài hạn, cả hai đều đang mở thêm “phòng chờ” cho công suất mới.

GMD đã chính thức động thổ Gemalink giai đoạn 2 vào ngày 17/04/2026 cùng đối tác chiến lược CMA CGM — hãng tàu container lớn thứ ba thế giới — bổ sung khoảng 600,000-900,000 TEU công suất tùy theo nguồn, nâng tổng công suất Gemalink lên hơn 3 triệu TEU/năm, dự kiến vận hành thương mại từ quý 4/2027.

Giai đoạn 1 của Gemalink đã xử lý 6.5 triệu TEU trong 5 năm (2021-2025) với gần 70% là tàu cỡ lớn — một nền tảng vận hành đủ vững để CMA CGM tiếp tục rót vốn.

Ở phía PHP, dự án kế nhiệm là cảng tổng hợp Bạch Đằng: 3 bến, tổng vốn đầu tư ước tính 4,200 tỷ đồng, PHP góp 640 tỷ đồng để sở hữu 51%, bến đầu tiên dự kiến khai thác từ cuối năm 2027 — đúng lúc Lạch Huyện được dự báo sắp chạm trần công suất thiết kế.

Nghị quyết 20-NQ/TW và khu thương mại tự do Cái Mép Hạ: ai đang đứng đúng chỗ?

Đây là lúc câu chuyện vượt ra khỏi hai doanh nghiệp, chạm vào một quyết định cấp quốc gia.

Ngày 28/07/2026, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV ban hành Nghị quyết 20-NQ/TW về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh — văn kiện kế thừa và nâng cấp Nghị quyết 36-NQ/TW năm 2018.

Mục tiêu tới 2030 không hề nhỏ: các tỉnh, thành phố ven biển đóng góp trên 70% GDP cả nước, thu nhập bình quân đầu người cao hơn 1.2-1.3 lần mức bình quân quốc gia, tăng trưởng GRDP bình quân đạt 11%/năm; đồng thời hình thành 5-6 trung tâm kinh tế biển mạnh và 3 khu kinh tế đặc biệt.

Tầm nhìn 2045 gói gọn trong một câu: Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh, giàu từ biển, với quản trị biển hiện đại.

Đây không phải khẩu hiệu suông — nó là kim chỉ nam để phân bổ vốn đầu tư công và ưu đãi chính sách cho hạ tầng cảng biển trong ít nhất một thập kỷ tới, và cả GMD lẫn PHP đều nằm trong vùng hưởng lợi trực tiếp của định hướng này.

Gemalink nằm ngay trong vùng lõi của khu thương mại tự do Cái Mép Hạ tương lai.

Khu thương mại tự do này có quy mô khoảng 3,809 ha tại phường Tân Phước và Tân Hải (TP.HCM sau sáp nhập Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu), được thiết kế theo mô hình đa chức năng tích hợp cảng biển, logistics, sản xuất công nghệ cao và đô thị dịch vụ, hướng tới ba nhóm ngành ưu tiên: dịch vụ hàng hải xanh (khai thác cảng, vận tải, logistics, sửa chữa tàu), sản xuất tiên tiến (bán dẫn, AI, năng lượng tái tạo, dược phẩm) và thương mại-dịch vụ hiện đại (thương mại quốc tế, thương mại điện tử, bảo hiểm hàng hải).

Lộ trình dự kiến: quyết định thành lập trong quý 1/2026, chọn nhà đầu tư chiến lược quý 3/2026, hoàn thành hạ tầng cơ bản cuối 2028, và vận hành đầy đủ vai trò trung tâm kinh tế biển khu vực vào năm 2035.

Với việc GMD sở hữu 65% Gemalink — cảng nước sâu lớn nhất khu vực Cái Mép – Thị Vải — doanh nghiệp này gần như mặc định trở thành hạ tầng lõi mà mọi dòng hàng ra vào khu thương mại tự do đều phải đi qua.

Nhưng “đứng đúng chỗ” không có nghĩa là không có rủi ro — chính khu thương mại tự do này cũng có thể mang thêm đối thủ cho GMD.

Cùng nằm trong quy hoạch phát triển cảng nước sâu phía Nam, ngoài Gemalink giai đoạn 2&3 còn có dự án Cảng tổng hợp Cái Mép Hạ và siêu cảng trung chuyển Cần Giờ — hai dự án hạ tầng mới có thể cạnh tranh trực tiếp thị phần tàu mẹ với chính Gemalink trong dài hạn.

Đây cũng là lý do vì sao Elibook từng đặt vấn đề này ngay từ tháng 5/2026, khi “cuộc đua siêu cảng biển Cần Giờ, Cái Mép Hạ” mới chỉ là viễn cảnh trên giấy — giờ đây, với Nghị quyết 20-NQ/TW chính thức luật hóa định hướng “3 khu kinh tế đặc biệt”, viễn cảnh đó đang tiến gần hơn tới hiện thực, và GMD sẽ vừa là bên hưởng lợi từ hệ sinh thái mới, vừa là bên phải cạnh tranh để giữ thị phần trong chính hệ sinh thái đó.

PHP  có một xúc tác chính sách của riêng mình.

Ngày 05/08/2026 — chỉ tám ngày sau Nghị quyết 20-NQ/TW — Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 40/2026/QĐ-TTg quy định tiêu chí phân loại doanh nghiệp để cơ cấu lại vốn Nhà nước giai đoạn 2026-2030.

PHP thuộc nhóm doanh nghiệp quản lý, khai thác bến cảng tại “cảng biển đặc biệt”, với mức sàn sở hữu Nhà nước tối thiểu 65% — nghĩa là Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC), đang nắm 92.56% cổ phần PHP, hoàn toàn có thể giảm sở hữu xuống bất kỳ mức nào không thấp hơn 65%.

Nếu kịch bản thoái về sàn thành hiện thực, free-float của PHP — hiện chỉ 7.44%, một trong những nguyên nhân chính khiến thanh khoản cổ phiếu này èo uột — có thể tăng lên khoảng 30-35%, mở đường cải thiện thanh khoản và khả năng chuyển niêm yết từ UPCoM lên HNX/HOSE.

Đây là một xúc tác tái định giá thực sự, dù lộ trình cụ thể (tỷ lệ, hình thức, thời điểm) nhiều khả năng chỉ rõ ràng dần trong quý 4/2026 đến nửa đầu 2027 theo đúng quy trình phê duyệt của Quyết định 40.

Định giá: ai rẻ hơn, và ai xứng đáng mức giá cao hơn?

GMD đang được thị trường trả một mức giá cao hơn hẳn PHP, và câu hỏi là mức chênh lệch đó có hợp lý hay không.

Cổ phiếu GMD giao dịch quanh 77,100-77,200 đồng/cp (đầu tháng 8/2026), tương ứng P/E trailing khoảng 13.0 lần theo TCBS — thấp hơn bình quân nhóm cảng và vận tải biển (14.9 lần) nhưng vẫn cao hơn hẳn PHP.

Nếu loại trừ khoản lãi thoái vốn bất thường, P/E điều chỉnh của GMD nhích lên khoảng 15 lần, tương đương mặt bằng bình quân ngành — nói cách khác, phần “rẻ” của GMD trên P/E hiện tại một phần đến từ chính khoản lợi nhuận một lần đã bàn ở trên, chứ không hoàn toàn phản ánh sức khỏe vận hành cốt lõi.

PHP thì đang giao dịch với một mức chiết khấu khó giải thích nếu chỉ nhìn thuần vào chất lượng lợi nhuận.

Cổ phiếu này giao dịch quanh 45,000-45,100 đồng/cp (giữa tháng 8/2026), P/E trailing chỉ khoảng 11.6-12.0 lần — thấp hơn GMD khoảng 11% và thấp hơn VSC tới 26% — trong khi ROE 12 tháng gần nhất đạt 19.3%, gần như ngang bằng GMD (19.9%).

Nếu dùng lợi nhuận dự phóng 2026, P/E forward của PHP giảm xuống chỉ còn khoảng 9.4 lần theo TCBS — một vùng định giá mà chính báo cáo này đánh giá “vẫn còn dư địa”.

Về mặt tiến độ hoàn thành kế hoạch năm, cả hai đều đang chạy trước kỳ vọng, nhưng GMD nhỉnh hơn.

Lũy kế 6 tháng, GMD đạt LNST-CĐTS 1,668 tỷ đồng (+97% YoY), hoàn thành khoảng 81% kế hoạch lợi nhuận trước thuế cả năm (kịch bản thận trọng: doanh thu 6,500 tỷ đồng, LNTT 2,800 tỷ đồng) dù doanh thu mới hoàn thành khoảng 49% — cho thấy phần vượt kế hoạch chủ yếu đến từ khoản thu nhập tài chính bất thường.

PHP đạt LNST-CĐTS 736 tỷ đồng (+119.5% YoY), hoàn thành 66.6% kế hoạch LNTT năm (1,520 tỷ đồng) — thấp hơn tỷ lệ hoàn thành của GMD, nhưng hoàn toàn từ vận hành cốt lõi, và cả FPTS lẫn TCBS đều đang dự phóng PHP sẽ vượt kế hoạch năm chứ không chỉ hoàn thành.

Khuyến nghị từ các công ty chứng khoán cũng phản ánh đúng sự phân hóa này.

MBS và HSC đều nghiêng về khuyến nghị tích cực cho GMD (Khả quan/Mua vào, giá mục tiêu 95,300 và 94,000 đồng/cp), nhưng SHS lại thận trọng hơn hẳn với khuyến nghị THEO DÕI, cho rằng ở vùng giá hiện tại GMD “không còn rẻ nhưng cũng chưa ở mức quá cao” và gợi ý nhà đầu tư chờ nhịp điều chỉnh.

Với PHP, phổ khuyến nghị nghiêng hẳn về phía tích cực: ACBS, VNDIRECT, MBS và FPTS đều khuyến nghị Mua/Khả quan, chỉ riêng SHS giữ quan điểm Theo dõi tương tự như với GMD — và báo cáo mới nhất trong nhóm này, FPTS ngày 18/08/2026, đưa ra khuyến nghị MUA với giá mục tiêu 50,800 đồng/cp (upside 12.9%), kèm gợi ý vùng mua tích lũy quanh 42,300 đồng/cp.

Nói một cách thẳng thắn theo góc nhìn của Elibook: nếu bạn muốn nắm giữ “vua cảng biển” đúng nghĩa — quy mô lớn nhất, hệ sinh thái Bắc-Nam đầy đủ nhất, và đang ngồi ngay trên mảnh đất sẽ trở thành khu thương mại tự do lớn nhất phía Nam — thì GMD là cái tên không thể bỏ qua cho danh mục dài hạn, dù phải trả một mức giá không còn rẻ.

Nhưng nếu ưu tiên của bạn là biên an toàn và một xúc tác tái định giá cụ thể còn chưa phản ánh hết vào giá, PHP đang chào một mức định giá dễ chịu hơn nhiều cho một doanh nghiệp có chất lượng lợi nhuận sạch hơn hẳn trong chính quý vừa công bố — với điều kiện bạn đủ kiên nhẫn chờ tiến trình thoái vốn Nhà nước đi hết một vòng thủ tục hành chính vốn nổi tiếng là không vội vàng.